Bisiklet Vites Oranı

Vites Oranı, Kazanç Oranı ve Gelişim Nasıl Hesaplanır

Kazanç oranı, tekerlek boyutunu ve krank uzunluğunu hesaba katan, tamamen farklı bisikletler arasında doğrudan karşılaştırılabilir hale getiren bir bisiklet aktarma organları rakamıdır. Bulmak için şanzımanınızı, pinyonunuzu, tekerlek çapınızı ve krank uzunluğunuzu girin — daha basit olan vites oranı ve daha sezgisel olan gelişim rakamıyla birlikte.

Dikkate Alınması Gereken Önemli Faktörler

• Daha yüksek bir kazanç oranı “daha uzun” bir vites anlamına gelir — her pedal darbesinde daha fazla mesafe kat edilir, ancak darbe başına daha fazla efor gerekir. Daha düşük bir kazanç oranı pedallamayı kolaylaştırır (tırmanış için kullanışlıdır) ancak devir başına daha az mesafe kat eder; daha yüksek bir kazanç oranı ise daha fazla mesafe kat eder ama özellikle durgun haldeyken veya tırmanışta çevirmek için daha fazla güç gerektirir.
• Çok vitesli aktarma organlarının tek bir kazanç oranı değil, bir kazanç oranı aralığı vardır. Birden fazla şanzımana ve pinyona sahip bir bisikletin her kombinasyon için farklı bir kazanç oranı vardır — bisikletinizin tam kullanılabilir aralığını anlamak için en düşük (en kolay, tırmanış için) ve en yüksek (en zor, iniş veya sprint için) kombinasyonları hesaplayın.
• Krank uzunluğu, kazanç oranını tekerlek boyutu veya vites oranı kadar etkiler. Daha uzun bir krank, aynı vites için daha fazla mekanik kaldıraç sağlar; bu da kazanç oranının (düz vites oranının aksine) hesaplamasına neden krank uzunluğunu dahil ettiğinin tam nedenidir — aynı vitese ancak farklı krank uzunluklarına sahip iki bisikletin kazanç oranları farklı olacaktır.
• Gelişim, gerçek dünya hızıyla karşılaştırma yapmak için daha sezgisel bir rakamdır. Gelişim doğrudan bir mesafe olarak ifade edildiğinden (bisikletin bir pedal devrinde ne kadar yol katettiği), özellikle belirli bir rota veya arazi için vites planlarken, soyut bir kazanç oranı rakamından pratik açıdan akıl yürütmesi genellikle daha kolaydır.

Sonuçlarınızı Yorumlamak

Kazanç oranı rakamları, ancak pedal çevirmenin ne kadar kolay, orta veya zor hissettirdiğine dair kabaca bir aralığa göre anlamlıdır:

• Yaklaşık 3’ün altı — dik tırmanışlar veya ağır yüklü bir tur bisikleti için tasarlanmış, pedal çevirmenin çok az güç gerektirdiği ama her pedal darbesinin bisikleti yalnızca kısa bir mesafe ilerlettiği çok kolay, “kolay dönen” bir vites.
• Yaklaşık 4 ile 6 arası — düz veya hafif dalgalı arazide seyahat için çoğu günlük yol, hibrit ve gravel bisikleti vitesinin bulunduğu aralık — aşırı efor sarf etmeden makul bir hız tutturmaya yetecek kadar darbe başına mesafe.
• Yaklaşık 7’nin üzeri — düz zeminde hızlı sürüş veya sprint için “uzun” bir vites; her pedal darbesi çok yol kat eder ama özellikle durgun haldeyken çevirmek gerçek bir güç gerektirir.

Bu aralıklar kesin sınırlar değil, kabaca bir rehberdir — sporcunun gücü, tercih edilen kadans ve arazi, belirli bir rakamın gerçekte ne zaman rahat hissettirdiğini değiştirir.

Sık Yapılan Hatalar

• Farklı bisikletler arasında düz vites oranlarını karşılaştırmak. Aynı vites oranı (şanzıman diş sayısının pinyon diş sayısına bölünmesi), büyük yol bisikleti tekerlekli bir bisiklette küçük tekerlekli katlanır bir bisikletten tamamen farklı hissettirir; çünkü vites oranı tek başına tekerlek boyutunu ve krank uzunluğunu tamamen göz ardı eder — bisikletlerin kendisi farklı olduğunda her zaman düz vites oranı yerine kazanç oranını veya gelişimi karşılaştırın.
• Lastik boyutu etiketinin tam yuvarlanma çapını verdiğini varsaymak. Jant boyutu aynı kalsa bile lastik genişliği ve sırt yüksekliği, tekerleğin gerçek yuvarlanma çapını değiştirir — aynı jant üzerinde daha geniş, daha hacimli bir lastik, dar bir lastikten devir başına daha fazla yol kat eder; bu yüzden gerçek dış çapı ölçmek (aşağıdaki SSS’ye bakın) bir tablo değerini varsaymaktan daha doğru bir kazanç oranı verir.
• Krank uzunluğunun da rakamı değiştirdiğini unutmak. Şanzıman ve pinyon tamamen aynı kalsa bile daha uzun veya daha kısa bir kranka geçmek kazanç oranını değiştirir — sporcuların iki farklı bisiklet kurulumu arasında “aynı vitesi” karşılaştırırken bazen gözden kaçırdığı bir faktör.

Formül

$$\text{Kazanç Oranı} = \frac{\text{Şanzıman}}{\text{Pinyon}} \times \frac{\text{Tekerlek Yarıçapı}}{\text{Krank Uzunluğu}}$$

Örnek Hesaplama

1. $50 \div 14 \times (350 \div 172.5) = 7.25$

Bilinmesi Faydalı

Sheldon Brown’ın kendi referans örnekleri, düz vites oranı değil kazanç oranının neden karşılaştırılmaya değer rakam olduğunu gösteriyor: bir yol bisikletinin 53 dişli şanzımanının 19 dişli pinyona oranı (170mm krank ve 680mm tekerlek çapıyla) yaklaşık 5,58 kazanç oranı verirken, bir dağ bisikletinin 46 dişli şanzımanının 16 dişli pinyona oranı (26 inç tekerlek ve daha kısa kranklarla) yaklaşık 5,54 verir — vites rakamları, tekerlek boyutları ve krank uzunlukları tamamen farklı olmasına rağmen neredeyse aynı. Kazanç oranının bütün amacı da tam olarak bu: pedal çevirirken “aynı hissi” veren iki bisikletin, tekerlek boyutu ve krank uzunluğu hesaba katıldığında şanzıman/pinyon rakamları çok farklı olabilir.